Sjálfstæð úttekt á verðlagi og stjórnmálum á Íslandi.
Útg. nr. 2026·04 · Wednesday, May 06, 2026
24 mánuðir aftur, 12 mánuðir fram. Mánaðarbreyting vísitölunnar er sundurliðuð eftir áhrifaþáttum: ríki & sveitarfélögum, gengi krónunnar, hrávöru/innfluttum kostnaði og innlendum þáttum. Beint úr gögnum Hagstofu Íslands. Nýjasti útgefni mánuður: apr. 2026.
Ísland · ESB-viðhorf
91 skoðanakönnun 1999–2026 frá tíu mælingaraðilum, sett á móti atburðunum sem ýttu þeim. Orðlagsspurningin skiptir meiru máli en pólitískt loftslag.
Línurnar fjórar eru svör við ólíkum spurningum og er ekki hægt að meðaltala saman.
I. þáttur · 1999–2008
Á árunum fyrir hrun voru aðildarmál ekki á dagskrá íslenskra stjórnmálaflokka. Capacent-Gallup mældi þó 91% stuðning við að hefja viðræður í mars 2002 — almennan velvilja gagnvart Evrópu meðan engin raunveruleg ákvörðun var á borðinu. Þegar fjármálakreppan brast yfir haustið 2008 sneri allt á einum mánuði: 70% vildu þjóðaratkvæðagreiðslu um umsókn aðeins tveimur vikum eftir hrunið.
II. þáttur · 2009–2015
Alþingi samþykkti aðildarumsókn 16. júlí 2009 — og stuðningur við aðild snarminnkaði samtímis: úr 38% í janúar 2009 niður í 24% í mars 2010. Tvær Icesave-þjóðaratkvæðagreiðslur (2010, 2011) hertu mótstöðu gegn ytri kröfum. Þrátt fyrir það hélst stuðningur við að *halda áfram* viðræðum hár (60-65% í Fréttablaðinu) þangað til Gunnar Bragi sendi bréfið 12. mars 2015.
III. þáttur · 2016–2026
Brexit hélt aðildarstuðningi lágum 2016-2021 (20-30%). Innrás Rússlands í Úkraínu í febrúar 2022 breytti landslaginu — Gallup mældi 47% stuðning vikum síðar. Endurkoma Trumps í nóvember 2024 og óvissa um NATO ýtti enn frekar á sömu fleti. Mælingar 2025-2026 sýna hins vegar **sundrungu en ekki stuðning**: Gallup-mæling í apríl 2026 er sú lægsta í áratug (36% stuðningur, 50% á móti).
Hvað þetta þýðir fyrir 29. ágúst
Stuðningur við að halda þjóðaratkvæðagreiðslu er stöðugt yfir 50% — jafnvel þeir sem eru andvígir aðild vilja oft fá að segja nei við henni á opinberum vettvangi. Stuðningur við framhald viðræðna er nálægt fjölskiptum (52% / 48% í Gallup mars 2026).
Stuðningur við fulla aðild er hins vegar í lægstu lægðum síðan 2017 og fer minnkandi. Munurinn í mældum stuðningi á milli orðlagsspurninganna er á bilinu 10–20 prósentustig. Það er sú orðlagsspurning, ekki raunveruleg afstaða Íslendinga, sem mun ráða niðurstöðunni 29. ágúst.
| Dagsetning | Mælingaraðili | Spurning | Hlynnt(ur) | Andvíg(ur) | Hlutlaus |
|---|---|---|---|---|---|
| 2026-04-07 | Gallup | Ganga í ESB | 36.0% | 50.0% | 14.0% |
| 2026-03-25 | Gallup Þjóðarpúls | Ganga í ESB | 40.0% | 47.0% | 13.0% |
| 2026-03-15 | Maskína | Ganga í ESB | 31.0% | 46.0% | 23.0% |
| 2026-03-15 | Maskína | Halda áfram aðildarviðræðum | 42.0% | 39.0% | 19.0% |
| 2026-02-25 | Gallup Þjóðarpúls | Halda áfram aðildarviðræðum | 52.0% | 48.0% | — |
| 2026-01-28 | Gallup Þjóðarpúls | Ganga í ESB | 42.0% | 42.0% | 16.0% |
| 2025-04-01 | Maskína | Ganga í ESB | 36.0% | 40.0% | 24.0% |
| 2025-04-01 | Maskína | Halda áfram aðildarviðræðum | 45.0% | 34.0% | 22.0% |
| 2025-03-12 | Gallup Þjóðarpúls | Ganga í ESB | 44.0% | 36.0% | 20.0% |
| 2025-01-03 | Maskína | Ganga í ESB | 38.0% | 42.7% | 19.3% |
| 2025-01-03 | Maskína | Halda áfram aðildarviðræðum | 50.9% | 49.1% | — |
| 2024-12-25 | Prósent | Halda þjóðaratkvæðagreiðslu um viðræður | 58.0% | 27.0% | 15.0% |
| 2024-12-25 | Prósent | Taka upp evru | 53.0% | 27.0% | 20.0% |
| 2024-12-25 | Prósent | Ganga í ESB | 45.0% | 35.0% | 20.0% |
| 2024-09-20 | Maskína | Ganga í ESB | 45.3% | 35.7% | 19.0% |
| 2024-06-17 | Maskína | Ganga í ESB | 42.4% | 35.7% | 21.9% |
| 2023-08-20 | Maskína | Halda þjóðaratkvæðagreiðslu um viðræður | 57.0% | 19.0% | 24.0% |
| 2023-08-20 | Maskína | Ganga í ESB | 40.0% | 33.0% | 27.0% |
| 2023-04-25 | Maskína | Halda þjóðaratkvæðagreiðslu um viðræður | 59.0% | 18.0% | 23.0% |
| 2023-04-25 | Maskína | Ganga í ESB | 44.0% | 34.0% | 22.0% |
| 2023-02-05 | Maskína | Ganga í ESB | 40.8% | 35.9% | 23.3% |
| 2022-12-15 | Maskína | Halda þjóðaratkvæðagreiðslu um viðræður | 47.9% | 24.4% | 27.5% |
| 2022-11-15 | Prósent | Ganga í ESB | 42.8% | 35.1% | 22.1% |
| 2022-06-15 | Prósent | Ganga í ESB | 48.5% | 34.9% | 16.7% |
| 2022-03-09 | Gallup | Ganga í ESB | 47.0% | 33.0% | 20.0% |
| 2021-01-25 | Maskína | Ganga í ESB | 30.0% | 42.0% | 29.0% |
| 2020-02-01 | Maskína | Ganga í ESB | 31.4% | 39.4% | 29.3% |
| 2019-03-19 | Maskína | Ganga í ESB | 31.6% | 43.0% | 25.4% |
| 2017-02-15 | MMR | Ganga í ESB | 25.9% | 54.0% | 20.1% |
| 2016-11-15 | MMR | Ganga í ESB | 20.9% | 57.8% | 21.3% |
| 2016-09-15 | MMR | Ganga í ESB | 28.2% | 50.6% | 21.2% |
| 2016-02-15 | Gallup | Ganga í ESB | 40.9% | 59.1% | — |
| 2016-02-15 | Gallup | Halda áfram aðildarviðræðum | 45.4% | 40.3% | 14.3% |
| 2014-03-05 | Capacent-Gallup | Ganga í ESB | 37.0% | 47.0% | 16.0% |
| 2014-03-05 | Capacent-Gallup | Halda þjóðaratkvæðagreiðslu um viðræður | 72.0% | 21.0% | 7.0% |
| 2013-04-23 | HÍ | Ganga í ESB | 27.6% | 52.2% | 20.2% |
| 2013-04-23 | HÍ | Halda áfram aðildarviðræðum | 52.7% | 30.7% | 16.5% |
| 2013-03-15 | Capacent-Gallup | Halda áfram aðildarviðræðum | 54.0% | 35.0% | 11.0% |
| 2013-03-06 | Capacent-Gallup | Ganga í ESB | 25.1% | 58.5% | 16.5% |
| 2013-03-06 | Capacent-Gallup | Halda áfram aðildarviðræðum | 43.5% | 44.6% | 11.9% |
| 2013-02-13 | MMR | Ganga í ESB | 24.2% | 63.3% | 12.5% |
| 2013-01-18 | Fréttablaðið | Halda áfram aðildarviðræðum | 48.5% | 36.4% | 15.0% |
| 2012-11-12 | Capacent-Gallup | Halda áfram aðildarviðræðum | 36.4% | 53.5% | 9.9% |
| 2012-10-15 | Capacent-Gallup | Ganga í ESB | 27.3% | 57.6% | 15.0% |
| 2012-04-27 | HÍ | Ganga í ESB | 27.5% | 53.8% | 18.7% |
| 2012-02-22 | Capacent-Gallup | Ganga í ESB | 26.3% | 56.2% | 17.5% |
| 2012-02-22 | Capacent-Gallup | Halda áfram aðildarviðræðum | 42.6% | 43.6% | 13.9% |
| 2012-01-19 | Capacent-Gallup | Ganga í ESB | 31.5% | 53.5% | 15.0% |
| 2012-01-19 | MMR | Taka upp evru | 28.0% | 52.0% | 20.0% |
| 2011-12-12 | Fréttablaðið | Halda áfram aðildarviðræðum | 65.3% | 34.7% | — |
| 2011-11-17 | Capacent-Gallup | Halda áfram aðildarviðræðum | 53.1% | 46.9% | — |
| 2011-11-16 | MMR | Halda áfram aðildarviðræðum | 35.3% | 50.5% | 14.2% |
| 2011-09-12 | Fréttablaðið | Halda áfram aðildarviðræðum | 63.4% | 36.6% | — |
| 2011-08-11 | Capacent-Gallup | Ganga í ESB | 35.5% | 64.5% | — |
| 2011-06-30 | Capacent-Gallup | Halda áfram aðildarviðræðum | 38.5% | 51.0% | 10.5% |
| 2011-06-16 | Capacent-Gallup | Ganga í ESB | 37.3% | 50.1% | 12.6% |
| 2011-03-17 | MMR | Ganga í ESB | 30.0% | 55.7% | 14.2% |
| 2011-03-10 | Capacent-Gallup | Ganga í ESB | 31.4% | 50.5% | 18.0% |
| 2011-01-24 | Fréttablaðið | Halda áfram aðildarviðræðum | 65.4% | 34.6% | — |
| 2010-09-29 | Fréttablaðið | Halda áfram aðildarviðræðum | 64.2% | 32.8% | 3.0% |
| 2010-09-02 | Capacent-Gallup | Halda áfram aðildarviðræðum | 38.8% | 45.5% | 15.7% |
| 2010-07-06 | Capacent-Gallup | Ganga í ESB | 26.0% | 60.0% | 14.0% |
| 2010-06-14 | MMR | Halda áfram aðildarviðræðum | 24.3% | 57.6% | 18.1% |
| 2010-03-05 | Capacent-Gallup | Ganga í ESB | 24.4% | 60.0% | 15.5% |
| 2010-02-28 | Capacent-Gallup | Ganga í ESB | 33.3% | 55.9% | 10.8% |
| 2009-11-05 | Bifröst | Ganga í ESB | 29.0% | 54.0% | 17.0% |
| 2009-11-05 | Bifröst | Halda áfram aðildarviðræðum | 50.5% | 42.5% | 7.0% |
| 2009-09-15 | Capacent-Gallup | Ganga í ESB | 32.7% | 50.2% | 17.0% |
| 2009-08-04 | Capacent-Gallup | Ganga í ESB | 34.7% | 48.5% | 16.9% |
| 2009-07-30 | Fréttablaðið | Halda áfram aðildarviðræðum | 51.0% | 36.0% | 13.0% |
| 2009-06-10 | Capacent-Gallup | Halda þjóðaratkvæðagreiðslu um viðræður | 76.3% | 17.8% | 5.8% |
| 2009-05-05 | Capacent-Gallup | Halda áfram aðildarviðræðum | 61.0% | 27.0% | 12.0% |
| 2009-05-05 | Capacent-Gallup | Ganga í ESB | 39.0% | 39.0% | 22.0% |
| 2009-04-11 | Fréttablaðið | Ganga í ESB | 45.6% | 54.4% | — |
| 2009-03-15 | Capacent-Gallup | Halda áfram aðildarviðræðum | 64.0% | 28.0% | 8.0% |
| 2009-01-26 | Fréttablaðið | Ganga í ESB | 40.0% | 60.0% | — |
| 2009-01-15 | Capacent-Gallup | Ganga í ESB | 38.0% | 38.0% | 24.0% |
| 2008-11-24 | Fréttablaðið | Ganga í ESB | 60.0% | 40.0% | — |
| 2008-10-18 | Capacent-Gallup | Halda þjóðaratkvæðagreiðslu um viðræður | 70.0% | 17.5% | 12.5% |
| 2008-02-15 | Fréttablaðið | Ganga í ESB | 55.1% | 44.9% | — |
| 2007-09-15 | Capacent-Gallup | Halda áfram aðildarviðræðum | 59.0% | 26.0% | 15.0% |
| 2007-09-15 | Capacent-Gallup | Ganga í ESB | 48.0% | 34.0% | 18.0% |
| 2007-09-15 | Capacent-Gallup | Taka upp evru | 53.0% | 37.0% | 10.0% |
| 2006-02-15 | Fréttablaðið | Ganga í ESB | 34.0% | 42.0% | 24.0% |
| 2005-08-15 | Capacent-Gallup | Halda áfram aðildarviðræðum | 55.0% | 37.0% | 8.0% |
| 2005-08-15 | Capacent-Gallup | Ganga í ESB | 43.0% | 37.0% | 20.0% |
| 2005-08-15 | Capacent-Gallup | Taka upp evru | 37.0% | 54.0% | 9.0% |
| 2002-03-15 | Capacent-Gallup | Halda áfram aðildarviðræðum | 91.0% | 5.0% | 4.0% |
| 2002-03-15 | Capacent-Gallup | Ganga í ESB | 57.0% | 25.0% | 23.0% |
| 2002-03-15 | Capacent-Gallup | Taka upp evru | 66.0% | 33.0% | 12.0% |
| 1999-05-15 | DV | Halda áfram aðildarviðræðum | 57.1% | 27.7% | 15.2% |
Raddir í umræðunni
Hér að neðan sjást allar fullyrðingar um aðild að ESB sem tíu núverandi alþingismenn hafa sett fram, byggt á opinberu safni ESB Vaktarinnar. Hver fullyrðing hefur verið skoðuð óháð við birtar heimildir og fengið einn af fimm úrskurðum. Tölurnar hér að neðan eru beintengdar; smelltu á nafn til að sjá fulla lísta yfir hverja fullyrðingu og rökstuðning hennar á esbvaktin.is.
Heimild: ESB Vaktin (esbvaktin.is) · birt með leyfi
Eftir þingflokki · hlutfall heildar fullyrðinga
Úrval: 10 þingmenn handvaldir eftir hlutfalli umræðunnar; ekki tæmandi listi.
Þorgerður Katrín Gunnarsdóttir
Viðreisn · utanríkisráðherra
52 Staðfest · 150 Að hluta staðfest · 19 Heimildir vantar · 4 Þarfnast samhengis
Kristrún Frostadóttir
Samfylkingin · forsætisráðherra
55 Staðfest · 116 Að hluta staðfest · 7 Heimildir vantar · 1 Óstutt · 2 Þarfnast samhengis
Sigmundur Davíð Gunnlaugsson
Miðflokkurinn · þingmaður
11 Staðfest · 52 Að hluta staðfest · 7 Heimildir vantar · 1 Óstutt · 3 Þarfnast samhengis
Dagur B. Eggertsson
Samfylkingin · þingmaður
9 Staðfest · 31 Að hluta staðfest · 3 Heimildir vantar · 2 Þarfnast samhengis
Guðrún Hafsteinsdóttir
Sjálfstæðisflokkur · þingmaður
13 Staðfest · 28 Að hluta staðfest · 2 Þarfnast samhengis
Pawel Bartoszek
Viðreisn · formaður utanríkismálanefndar
6 Staðfest · 9 Að hluta staðfest · 1 Heimildir vantar
Hanna Katrín Friðriksson
Viðreisn · atvinnuvegaráðherra
3 Staðfest · 10 Að hluta staðfest
Snorri Másson
Miðflokkurinn · þingmaður
6 Að hluta staðfest · 4 Þarfnast samhengis
Sigríður Á. Andersen
Miðflokkurinn · formaður þingflokks
3 Staðfest · 6 Að hluta staðfest
Inga Sæland
Flokkur fólksins · mennta- og barnamálaráðherra
2 Staðfest · 1 Að hluta staðfest
Sótt 2026-05-06. Tölurnar uppfærast þegar gagnasafnið er endurnýjað á verdbolga.net.
Heimildir og takmarkanir
Þessi gögn eru samansafnað úr Wikipedia-grein um samband Íslands og Evrópusambandsins, sem aftur vísar í frumheimildir hjá Capacent-Gallup, Maskínu, MMR, Prósent, Gallup Þjóðarpúls og fjölmiðlum (Fréttablaðið, DV) ásamt rannsóknum Háskóla Íslands og Bifrastar. Allt frumefnið er birt opinberlega; engin gögn úr launuðum áskriftarskýrslum eru notuð.
Helsta takmörkun: úrtakstærðir eru ekki birtar fyrir margar eldri mælingar; einstakir mælingaraðilar nota ólíkar úrtaksaðferðir; svarsetningar eru ekki samræmdar á milli ára. Greiningin tekur ekki tillit til pólitískra skoðana, búsetu, aldurs eða kynjamunar í þessari yfirlitssíðu.